|
İşsizlik
Sigortası
Türkiye
İş Kurumu tarafından hazırlanan sorular ile
(Sigortalı
İşsizlere Yönelik Hizmetler)
Bir işyerinde
sigortalı olarak çalışırken, kendi istek ve kusurunuz dışında işinizi
kaybetmiş olmanız, her şeyin bittiği anlamına gelmeyecektir !
İşsizlik
sigortası hizmetlerinden yararlanabilmek için öncelikle ayrıldığınız işyerinin
bağlı olduğu İŞKUR müdürlüğüne başvuruda bulunmalısınız.
Bu
sayede, işsizlik sigortası primi ödediğiniz süre ile orantılı olarak, İŞKUR'ca;
- Aylık gelir kayıplarınızın bir bülümü işsizlik ödeneğiyle karşılanacaktır.
- Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmeniz için, hastalık ve analık sigorta
primleriniz sosyal güvenlik kuruluşuna yatırılacaktır.
- Yeniden bir iş bulmanızda yarımcı olunacaktır.
- İşgücü piyasası ve mesleklere ilişkin danışmanlık hizmeti
verilecektir.
- İşgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu mesleklerde eğitim imkanı sağlanacaktır.
1- İşsizlik
Sigortası Nedir ?
Bir işyerinde sigortalı olarak çalışırken, kendi istek ve kusuru dışında
işini kaybetmiş olanlara; işsizlik ödeneği,
eğitim hizmeti, işe yerleştirme
hizmeti, sağlık hizmetleri, danışmanlık hizmetleri vermek amacıyla,
sigortacılık tekniğiyle faaliyet gösteren
ve devlet tarafından oluşturulmuş
olan zorunlu bir sigorta koludur.
2 - İşsizlik Sigortası Primleri
Kimler Ödemektedir ? 01.06.2000 tarihinden itibaren sigortalı olarak
çalışanlar adına her ay işsizlik sigortası
primleri, diğer sigorta
primleri gibi SSK'ya yatırılmaktadır. Bu primler, sigortalılar ile işverenler
tarafından ödenmekte, sigortalı çalışanların
ödediği prim tutarı kadar
da her ay devlet katkıda bulunmaktadır. İşsizlik sigortası sisteminde;
sigortalılar %2, işverenler %3 ve devlet %2
oranında prim ödemekteyken, 2002
yılında çalışanlar %1, işverenler %2, Devlet ise %1 oranında işsizlik
sigortası primi ödeyecektir.
3 - Hak Kazanma
Koşulları Nelerdir ? Sigortalı bir işyerinde çalışırken;
- Kendi istek ve kusurunuz dışında işinizi kaybetmiş olmanız,
- Son üç yıl içinde, en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş
bulunmanız,
- İşten ayrılmadan önceki son 120 gün sürekli çalışmış olmanız,
- İşverence düzenlenen İşten Ayrılma Bildirgesi ile birlikte İŞKUR müdürlüğüne
başvurmanız, gerekmektedir.
4 - İşten Ayrılma Bildirgesini Kim
Düzenler ? İşverenler, 31 Ocak 2002 tarihinden itibaren, herhangi
bir nedenle hizmet akdi sona eren
her işçi için, üç nüsha İşten Ayrılma
Bildirgesi düzenler. İşveren bu bildirgenin bir nüshasını 15 gün içinde
işyerinin bağlı olduğu İŞKUR
müdürlüğüne ulaştırmak, bir nüshasını
size vermek, bir nüshasını ise işyerinde saklamak zorundadır.
5- Yararlanmak İçin Nereye ve
Nasıl Başvuracaksınız ? İşsizlik sigortası hizmetlerinden
yararlanabilmek için; - İşvereninizin düzenlediği
İşten Ayrılma
Bildirgesi ve kimlik belgenizle birlikte, 30 gün içerisinde İŞKUR müdürlüğüne
başvurarak, kayıt yaptırmanız ve Talep Dilekçesini
doldurarak vermeniz
gerekmektedir. İŞKUR müdürlüğü başvurunuzu inceleyerek, işsizlik ödeneğini
hak etmiş iseniz ödeme kararını,
hak etmemiş iseniz nedeni ile birlikte ret
kararını tarafınıza bildirecektir. İşvereniniz süresi içinde
bildirgenizi düzenlemez ise, işten
ayrıldığınız tarihten itibaren 30 gün
içinde kimlik belgenizle birlikte, işyerinizin bağlı olduğu İŞKUR müdürlüğüne
başvurmanız gerekmektedir.
6-
İşsizlik Ödeneği Ne Zaman Başlar ve Ödenir ? İşinizin sona
erdiği tarihi izleyen günden itibaren işsizlik ödeneğiniz başlar. Başvuru
tarihini izleyen ayın sonunda İŞKUR'ca adınıza açılacak banka hesabına
yatırılır. Tarafınıza gönderilecek ödeme kararında, işsizlik
ödeneğinizin
miktarı, süresi, banka adı ve hesap numaranız yer alacaktır. İşsizlik ödeneğiniz,
hak ettiğiniz ve işsiz kaldığınız sürece
her ayın sonunda banka hesabınıza
yatırılacaktır.
7 - İşsizlik Ödeneği Ne Kadar Süreyle
Ödenecektir ? İşsizlik ödeneği son üç yıl içinde;
- 600 gün prim ödemiş iseniz, 180 gün (6 ay),
- 900 gün prim ödemiş iseniz, 240 gün (8 ay),
- 1080 gün prim ödemiş iseniz, 300 gün (10 ay), süre ile ödenecektir.
8 - İşsizlik Ödeneğiniz Ne Şekilde
Hesaplanacaktır ? Son dört aylık prime esas kazançlarınız toplamı
dikkate alınarak, günlük ortalama
net kazancınız bulunur. Bu miktarların
yarısı size ödenecek olan işsizlik ödeneğinizin günlük miktarıdır.
Hesaplanan miktarın 30 günlük
tutarı, her ayın sonunda size ödenecek işsizlik
ödeneğidir. En düşşük işsizlik ödeneği asgari ücretin yarısından az
olmayacağından
81.291.000 TL'dir. Yasa gereği, en yüksek işsizlik ödeneği
ise, asgari ücretin netinden fazla olmayacağından 162.582.000 TL'dir.
9 - İşsizlik Ödeneğinin Kesileceği
Haller Nelerdir ? İşsizlik ödeneği alırken;
- Gelir getirici bir işte çalıştığınız yada yaşlılık aylığı aldığınız
tespit edilmesi,
- İŞKUR tarafından önerilen bir mesleki eğitime katılmamanız veya devam
ederken eğitimi yarıda bırakmanız,
- İŞKUR'un çağrılarını dikkate almamanız, hallerinde işsizlik ödeneğiniz
kesilecektir.
10 - Hangi Hallerde Yararlanmanız Mümkün
Değildir ?
- İşinizden İSTİFA ederek ayrılmanız,
- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlarınız nedeniyle işveren
tarafından işinize son verilmiş olması,
- İş sözleşmenizin grev, lokavt gibi nedenlerle askıya alınmış olması,
- İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içerisinde, en az 600 gün işsizlik
sigortası priminizin bulunmaması veya geriye doğru son
120 günün sürekli
olmaması,
- Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almanız,
hallerinde, işsizlik ödeneğinden yararlanmanız mümkün değildir.
11 - İşlemlere Karşı İtirazlar Nereye
Yapılacaktır ? İşsizlik sigortası işlemlerine ilişkin itirazlarınızı,
İŞKUR müdürlüklerine işlemin
tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 15 gün
içinde yapmanız gerekmektedir. Bu itirazlarınız İŞKUR'ca 30 gün içinde
sonuçlandırılır.Son 120 günde kesinti sayılmayan haller
nelerdir?
Cevap
:
Hizmet
akitleri 51 inci madde kapsamında sona eren sigortalı işsizin, hizmet
akdinin sona ermesinden önceki son
120 gün içinde, hizmet akdi devam etmekle
birlikte,
1- Hastalık,
2- Ücretsiz izin,
3- Disiplin cezası,
4- Gözaltına alınma,
5- Hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk hali,
6- Kısmi istihdam,
7- Grev,
8- Lokavt,
9- Genel hayatı etkileyen olaylar,
10-Ekonomik kriz,
11- Doğal afetler,
nedenleriyle
işyerinde faaliyetin durdurulması veya işe ara verilmesi halinde, son 120
günün hesabında prim
yatırılmayan bu süreler kesinti sayılmaz İşverenlerin
bilmesi gerekenler
1- İşsizlik
Sigortası Nedir ? Bir işyerinde sigortalı olarak çalışırken,
kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmiş olanlara; işsizlik ödeneği,
eğitim hizmeti, işe yerleştirme hizmeti, sağlık hizmetleri, danışmanlık
hizmetleri vermek amacıyla, sigortacılık tekniğiyle faaliyet gösteren
ve
devlet tarafından oluşturulmuş olan zorunlu bir sigorta koludur.
2 - Primleri Kimler Ödemektedir ?
01.06.2000 tarihinden itibaren sigortalı olarak çalışanlar adına her ay işsizlik
sigortası primleri, diğer
sigorta primleri gibi SSK'ya yatırılmaktadır. Bu
primler, sigortalılar ile işverenler tarafından ödenmekte, sigortalı çalışanların
ödediği prim
tutarı kadar da her ay devlet katkıda bulunmaktadır. İşsizlik
sigortası sisteminde; sigortalılar %2, işverenler %3 ve devlet %2 oranında
prim ödemekteyken, 2002 yılında çalışanlar %1, işverenler %2, Devlet ise
%1 oranında işsizlik sigortası primi ödeyecektir.
3 - Tescil İşlemi ve Beyan Gerekli
midir ? Hayır, işyeriniz ve çalıştırmakta olduğunuz işçileriniz
için ayrı bir tescil işlemi yapılmayacaktır.
Çünkü, SSK'ya bildirdiğiniz
işyeriniz ve sigortalılarınız İŞKUR'a da bildirilmiş sayılmaktadır.
İşsizlik sigortası primlerinin tahakkuk ve
tahsili SSK tarafından yapıldığından
ve her ay düzenlemekte olduğunuz "Aylık Sigorta Primleri
Bildirgesi"nde işsizlik sigortası
primleri de beyan edildiğinden, ayrı
bir bildirge düzenlemenize gerek bulunmamaktadır.
4 - Primler Gider Olarak Gösterilir mi
? İşyerinizde çalıştırmakta olduğunuz işçileriniz için, süresi
içerisinde ödemiş olduğunuz işsizlik
sigortası işveren prim tutarlarını,
kazançlarınızın tespitinde gider olarak gösterebilirsiniz.
5 - İşsizlik Sigortasından
Yararlanma Koşulları Nelerdir ? İşyerinizde çalışanların, işsizlik
sigortası hizmetlerinden yararlanabilmeleri için;
- Kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmesi,
- Son üç yıl içinde, en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmesi,
- İşten ayrılmadan önceki son 120 gün sürekli çalışılmış olması,
- Tarafınızca düzenlenmiş olan İşten Ayrılma Bildirgesi ile İŞKUR müdürlüğüne
başvurması, gerekmektedir.
6 - İşten Ayrılma Bildirgesi Nedir ?
Sigortalı olarak çalışmakta iken herhangi bir nedenle işine son
verilenlerin hakkında işverence
düzenlenmesi zorunlu bir belgedir.
7 - Bildirgeyi Ne Zaman ve Kaç Nüsha
Düzenlemelisiniz ? 31 Ocak 2002 tarihinden itibaren, herhangi bir
nedenle hizmet akdi sona
eren her işçiniz için, 3 nüsha olarak düzenlemek
zorunda olduğunuz İşten Ayrılma Bildirgesinin,
- Bir nüshasını, işyerinizin bağlı olduğu İŞKUR müdürlüğüne 15 gün
içinde ulaştırmanız,
- Bir nüshasını, işten ayrılan işçiye vermeniz,
- Bir nüshasını ise, işyerinizde saklamanız, yasal bir zorunluluktur.
8 - İşten Ayrılma Nedeni Ne Kadar Önemlidir
? Düzenleyeceğiniz İşten Ayrılma Bildirgesinde yer alan işten ayrılma
nedeni, hizmet akdi
sona eren işçinizin işsizlik sigortasından yararlanıp -
yararlanmayacağını belirlecektir. İşten ayrılma nedeni "İstifa"
olan bir işçinin
işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlanması mümkün değildir.
Aynı şekilde, 1475 sayılı İş Kanununun 17/II veya diğer iş kanunlarının
benzer maddeleri gereği, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller
nedeniyle işine son verilen işçi, işsizlik sigortası hizmetlerinden
yararlanamayacaktır.
9 - Yasal Yükümlülüğünüz Nedir ?
Herhangi bir nedenle işten ayrılan işçiniz için düzenlemek zorunda olduğunuz
İşten Ayrılma Bildirgesini
15 günlük süresi içinde düzenleyerek, işyerinizin
bağlı olduğu İŞKUR müdürlüğüne vermediğiniz takdirde, hakkınızda
her bir fiil için
ayrı ayrı olmak üzere, yürürlükteki brüt asgari ücretin
iki katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.
10 - İşten Ayrılma Bildirgesini Nasıl
Temin Edebilirsiniz ? Herhangi bir nedenle işten ayrılan işçiniz için
düzenlemek ve İŞKUR
müdürlüğüne vermek zorunda olduğunuz İşten Ayrılma
Bildirgesini, İŞKUR müdürlüklerinden temin edebilirsiniz. İşsizlik
sigortası
ve İşten Ayrılma Bildirgesi ile ilgili her tür bilgiyi www.iskur.gov.tr
internet adresinde bulabilirsiniz.
|