|
Türk ekonomisinin en büyük kara deliklerinden olan Sosyal Güvenlik
Yasası nihayet değişti. Peki yeni yasa ne getiriyor, ne götürüyor?
İşte 50 soruda Sosyal Güvenlik Yasası:
Soru 1:Emekliyim. Kanun Yürürlüğe Girdikten Sonra Aylığım Düşecek
mi?
Kanunun yürürlük tarihinden önce SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığından
emekli aylığı almakta olanların mevcut gelir ve aylıklarının
ödenmesine devam edilecek. Aylıklarda herhangi bir azalma söz konusu
değildir.SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları, Kanun yürürlüğe
girdikten sonra altı aylık dönemlerde gerçekleşen enflasyon oranında
artırılacak. Memur emeklilerinin aylıkları eskiden olduğu gibi
artırılmaya devam edilecek.
Soru 2: Halen SSK’lı Olarak Çalışıyorum. Kanun Emeklilik Tarihimi
Etkileyecek mi?
Yeni düzenleme, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce çalışmaya
başlayan sigortalıların emekliliğe hak kazanma koşullarında herhangi
bir değişiklik meydana getirmemekte. Müktesep haklar korunmaktadır.
Soru 3: Emekliliğimi Hak Ettim. Kanun Çıktıktan Sonra Emekli
Olursam Aylığım Düşecek mi?
Yeni aylık bağlama sistemi, Kanunun yürürlük tarihinden sonraki
çalışmalar için uygulanacak. Getirilen sistemde aylığın hesabında,
mevcut uygulamada olduğu gibi sigortalıların prime esas kazançları ve
hizmet süreleri dikkate alınacaktır. Yapılan düzenlemeyle;
sigortalıların prim matrahları genişletilmekte ve daha uzun süre
sistem içerisinde kalmaları teşvik edilmektedir. Böylelikle yeni prime
esas kazançları ve hizmet sürelerine bağlı olarak bağlanacak
aylıkların azalması söz konusu olmayacak.
Soru 4: SSK’lıyım ve Halen İtibari Hizmet Kapsamındaki Bir İşte
Çalışıyorum. Bu Yasa Hakkımı Elimden Alıyor mu?
Kanunla SSK’lılar için halen uygulanmakta olan itibari hizmet süresi
uygulamasına son verilerek, fiili hizmet süresi zammı uygulamasına
geçilmekte. Yeni düzenleme ile sigortalıların Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihe kadar itibari hizmet süresi kapsamında geçen süreleri
mevcut kanunlar doğrultusunda 3600 gün koşulu aranmaksızın emeklilik
haklarına yansıtılacak. Kanunun yürürlük tarihinden sonra ise,
çalışılan işin fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki bir iş olması
halinde, sigortalılar fiili hizmet süresi zammından
yararlandırılacaklar.
Soru 5: Yeni Düzenlemeyle, Halen Fiili Hizmet Zammından Yararlanan
Çalışanların Bu Haklarının Bazı Sektörlerde Ellerinden Alındığı İddia
Ediliyor. Bu Doğru mu?
Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işler; ağır, riskli ve sağlığa
zararlı olup, çalışanları fiziki, ruhi ve fizyolojik bakımdan olumsuz
yönde etkileyen, dolayısıyla bu işlerde çalışanları diğer çalışanlara
göre daha fazla yıprattığı için ömürlerini kısaltan işlerdir.
Mevcut uygulamada kapsam içerisinde bulunan bazı işler, teknolojideki
gelişmeler ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi nedeniyle zamanla
yıpratıcı olmaktan çıktığı halde, bu işlerde çalışanlara hala fazladan
hizmet ilavesi yapılması, diğer kesimlerde çalışanlar aleyhine bir
adaletsizlik oluşturmaya başlamıştır. Bu olumsuzlukların ortadan
kaldırılması amacıyla, yeni düzenlemede; bu kapsamdaki işler
belirlenirken; Avrupa Birliği ve gelişmiş ülke uygulamaları esas
alınarak iş sağlığı, iş güvenliği ve teknolojik gelişmeler incelenmiş
ve işyerlerinde her türlü tedbir alınmasına rağmen yaptıkları işler
dolayısıyla çalışanlarının yaşam beklentisi ülke ortalamasının altında
kalan iş kolları için bu uygulamanın yapılması benimsenmiştir.
Soru 6: Bağ-Kur Sigortalısıyım. Yasa Çıktığında Ödeyeceğim Prim
Oranı Artacak mı?
Mevcut uygulamada Bağ-Kur sigortalılarından basamak sistemine göre
% 40 oranında prim alınmakta idi. Yeni düzenleme ile bunların
kazançlarıyla orantısız prim ödemelerine sebep olan basamak sistemi
kaldırılarak, prime esas kazancın aylık alt ve üst sınırı arasında
beyan edecekleri prime esas kazançları üzerinden % 33,5 oranında prim
ödemeleri öngörüldü. Buna göre, sigortalıların tercihleri
doğrultusunda beyan edecekleri prime esas kazançlar ne kadar yüksek
olursa, aylıkları da o kadar yüksek bağlanacak.
Soru 7: SSK’lıyım. Yasa Çıktıktan Sonra İşverenin Benden Keseceği
Prim Miktarı Artacak mı?
Mevcut uygulamada sigortalılardan % 9 oranında malullük, yaşlılık ve
ölüm sigortaları primi ve % 5 hastalık sigortası primi olmak üzere
toplam % 14 oranında prim kesilmekte. Yeni uygulamada, sigortalıların
ödeyecekleri prim oranı yine toplam % 14. Bunun % 9’u malullük,
yaşlılık ve ölüm sigortası primi, % 5’i de genel sağlık sigortası
primidir.
Soru 8: Devlet Memuruyum. Emekli Olmama Çok Var. Yeni Yasa
Emeklilik Süremi Etkileyecek mi?
Kanunun yürürlük tarihinden önce kamu görevlisi olanlar 5434 sayılı
Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olacaklarından, yeni Kanun
bunların emeklilik haklarını ve sürelerini herhangi bir şekilde
etkilememekte.
Soru 9: Halen Devlet Memuruyum. İlerde Daha Yüksek Unvanlarda Görev
Yapmam Durumunda Mevcut Uygulamada Olduğu Gibi Unvanım, Bağlanacak
Aylığımı Etkileyecek mi?
Kanunun yürürlük tarihinden önce iştirakçi olanların bütün hakları
5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütüleceğinden, görev yapılan
unvanlara ilişkin emekli aylığına bugün yansıtılan unsurlar ileride
bağlanacak aylıklara da yansıtılacak.
Soru 10: Yasa İle Öngörülen 58-60 Yaş ve 9000 Gün Emeklilik
Şartları Kimler İçin Uygulanacak?
Mevcut mevzuatta 2000 yılından sonra çalışmaya başlayanların emeklilik
yaşları 58 ve 60’dır. Bu yaş hadleri yeni düzenleme ile de korunmakta.
Şu anda hizmet akdi ile çalışanlar için 7000 gün olarak uygulanan prim
ödeme gün sayısı ise, Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa
hizmet akdi ile çalışmaya başlayanlar için ilk yıl 7100 gün olacak.
Takip eden yıllarda işe girenler için 100’er gün artırılmak suretiyle
2027 yılında 9000 güne ulaşacak.
Soru 11: Yasa İle Öngörülen 65 Yaş Kimler İçin Uygulanacak?
Şu an 58 ve 60 olan emeklilik yaş hadleri, 2036 yılından itibaren
emeklilik talebinde bulunacaklar için her yıl birer yaş artırılmak
suretiyle 2048 yılında 65 yaş olarak uygulanacak.
Soru 12: Malullük ve Ölüm Aylığını Hak Etmek İçin Aranan Süre
Uzatılıyor mu?
Mevcut uygulamada: Malullük sigortasından aylığa hak kazanma koşulu;
SSK’lılar için 1800 gün veya 5 yıldan beri sigortalı olup en az 900
gün, Bağ-Kur’lular için 5 tam yıl hizmet, Kamu görevlileri açısından
ise 10 tam yıl hizmet süresinin bulunmasını gerektirmekte.
Yeni düzenleme ile malullük sigortasından aylığa hak kazanma koşulu en
az 10 yıldan beri sigortalı bulunup toplam 1800 gün, sigortalının
başkasının bakımına muhtaç olması halinde belli bir sigortalılık
süresi aranmaksızın 1800 gün prim ödeme şartına bağlandı.
Ölüm sigortasından aylığa hak kazanma koşulu; SSK’lılar için 5 yıldan
beri sigortalı olup en az 900 gün, Bağ-Kur’lular için 5 tam yıl
hizmet, Kamu görevlileri açısından ise 10 tam yıl hizmet süresinin
bulunmasını gerektirmekte.
Yeni düzenleme ile ölüm sigortasından aylığa hak kazanma en az 1800
gün prim ödeme şartına bağlandı. Yapılan düzenleme ile malullük ve
ölüm sigortalarında norm ve standart birliği sağlanmış oldu.
Soru 13:Malullük veya Ölüm Aylığında Prim Ödeme Gün Sayılarının
Düşük Olması, Aylık Bağlama Oranını Nasıl Etkileyecek?
Malullük ve ölüm sigortasında, sigortalıların prim ödeme gün sayısının
9000 günden az olması halinde aylık bağlama oranları 9000 gün
üzerinden hesaplanacak ve bunların aylık bağlama oranları % 50’nin
altında olmayacak. Malul sigortalının başkasının bakımına muhtaç
olması halinde aylık bağlama oranı 10 puan artırılacak.
Soru 14: Aylık Bağlama Oranları Düşürülüyor mu? Bunun Emekli
Aylıklarımıza Etkisi Nasıl Olacak?
Mevcut uygulamada; SSK ve Bağ-Kur’luların emekli aylıklarının
hesabında, hizmet sürelerinden, ilk 10 yılın her yılı için % 3,5,
sonraki 15 yılın her yılı için % 2, daha sonraki her yıl için % 1,5
olarak belirlenen aylık bağlama oranı uygulanmakta. Bu durumda, 25 yıl
çalışan bir sigortalıya ortalama yıllık kazancının % 65’i oranında
aylık bağlanmakta. Yani, her yılı için uygulanan aylık bağlama oranı
ortalama % 2,6. Yeni düzenlemeyle aylık bağlama oranı her yıl için % 2
olarak sabitlendiğinden, 25 yıl çalışan sigortalıların aylık bağlama
oranında her yıl için ortalama 0,6 puan bir azalma görülmekte ise de,
aylığın hesabında dikkate alınan prime esas kazanç matrahları
yükseltildiğinden, aylık miktarlarında herhangi bir düşme olmamakta.
Diğer taraftan, eski sistemde 25 yıldan fazla süreler % 1,5 oranında
değerlendiriliyor.
Bu durum yeni sistemde % 2 olarak dikkate alınacağından, sistemde
kalınan süre uzadıkça her yılın bağlanacak aylıklara etkisi daha fazla
olacak ve daha yüksek tutarda aylık bağlanmış olacak.
Soru 15: Yaşlılık, Malullük ve Ölüm Aylıklarında Alt Sınır
Uygulaması Devam Edecek mi?
Kanunla malullük, ölüm ve yaşlılık aylıklarında alt sınır uygulamaları
mevcut olup, Malullük ve ölüm aylıklarında, talep ve ölüm tarihi
itibariyle bağlanacak aylıkların talep ve ölüm yılından bir önceki
yılın Aralık ayında ödenen en düşük yaşlılık aylığından az
olamayacağı, Malullük ve ölüm aylıklarının 9000 gün üzerinden
hesaplanarak aylık bağlama oranının belirlenmesi, Yaşlılık
aylıklarında, Kanunun yürürlük tarihinden sonraki süreler için
bağlanacak aylıkların, sigortalının mevcut çalışmalarının asgari
kazançlar üzerinden hesaplanan ortalama aylık kazancının % 35 inden az
olamayacağı öngörüldü.
Soru 16:Hak Sahibi Kız Çocuklarına Aylık Bağlanması İçin Yaş Koşulu
Getiriliyor mu?
Kanunla hak sahibi kız çocuklarına çalışmamaları ve kendi
çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almamalarının yanı sıra evli
olmamaları şartıyla aylık bağlanacağı öngörülmüştür. Yaş koşulu kız
çocukları için getirilmemiştir.
Soru 17:Malul Kız Çocuklarının Aylıkları Evlenmeleri Halinde
Kesilecek mi?
Gerek kız gerekse erkek malul çocukların aylıkları evlenmeleri halinde
kesilmeyecek. Ancak, çalışmaları, kendi çalışmalarından gelir/aylık
almaları veya maluliyet hallerini yitirmeleri durumunda aylıkları
kesilecek.
Soru 18: Hak Sahibi Eşlerin Hisseleri % 75’ten % 50’ye Düşüyormuş,
Doğru mu?
Halen aylık almakta olan eşlerin aylık oranlarında herhangi bir
değişiklik bulunmamakta. Kanunla, çalışmakta, kendi çalışmalarından
dolayı gelir veya aylık almakta olan dul eşler bu durumda
olmayanlardan ayrılmaktadır. Yani, tek kişi olarak aylık alan,
çalışmayan, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan dul
eşler yine % 75 oranında aylık alacaklardır.
Soru 19: Hiç Çalışmam Yok. İsteğe Bağlı Sigortalı Olabilir miyim?
Sağlık Hizmetlerinden Yararlanabilir miyim?
Yeni düzenleme ile Türkiye’de yasal olarak ikamet edenlerden 18 yaşını
dolduran ve talepte bulunanlar isteğe bağlı sigortalı olabilecek.
İsteğe bağlı sigortalı olmak için SSK’da aranan 1080 gün ile Emekli
Sandığı’nda aranan 10 yıllık hizmet süresi şartları kaldırıldı.
Bunlara genel sağlık sigortası primi ödemeleri suretiyle sağlık
hizmetlerinden yararlanma imkanı getirildi.
Soru 20: Kısmi Süreli Çalışıyorum. Eksik Sürelerimi İsteğe Bağlı
Ödeyebilir miyim?
Yapılan yeni düzenleme ile 30 günden az süreli işlerde çalışanlara
eksik sürelerini isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlamaları imkanı
getirildi.
Soru 21: Sigorta Emeklisiyim ve Sosyal Güvenlik Destek Primine
Tabi Çalışıyorum. Yeni Kanun Çıktığı Zaman Aylıklarım Kesilecek
mi?
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi veya sigortalı
olanlar, yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek
çalışmaya devam edenler, mevcut uygulamada olduğu gibi tercihleri
doğrultusuna aylıkları kesilmeksizin sosyal güvenlik destek primine (SGDP)
tabi tutulacaklar. Bunların prime esas kazançları üzerinden % 31 ile %
36,5 oranında SGDP kesilecek.
Soru 22: Emekli Aylıklarının Yükseltilmesinde Emekli Dul ve
Yetimlere Refah Payı Verilmeyecek mi?
Kamuoyunda ‘refah payı’ olarak bilinen gelişme hızı, mevcut
uygulamadaki gibi aylıkların hesabı esnasında dikkate alınmakta. Bu
şekilde bağlanan aylıklar gerçekleşen enflasyon oranlarında da
artırılmakta.
Soru 23:İşverenim Daha Az Sigorta Primi Ödemek İçin Kazancımı
Düşük Gösteriyor. Yeni Yasa Bunu Engelleyecek mi?
Kayıt dışılığın önlenmesi amacıyla yapılan yeni düzenlemede,
ücretlerin bankalar vasıtasıyla ödenmesi öngörüldü. Ayrıca, Kuruma da
bankalardan bilgi ve belge isteme hakkı getirildi. Bu durumda,
işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin prime esas kazançlarını
olduğundan daha az göstermeleri imkanı ortadan kalkacaktır.
Soru 24:Bağ-Kur’luyum. İş Kazası Geçirdiğim Takdirde Hakkımda
Diğer Sigortalılar Gibi İş Kazası Hükümleri Uygulanacak mı?
Yeni düzenleme ile Bağ-Kur sigortalılarının iş kazası geçirmeleri
halinde, bu sigorta kolundan Kanunda öngörülen tüm yardımlar
yapılacak. Bunlar; sağlık yardımlarının yapılması, geçici iş
göremezlik ödeneği verilmesi, sürekli iş göremez duruma düşmesi
halinde, sigortalının kendisine, ölümü halinde de hak sahiplerine
gelir bağlanması ve cenaze ödeneği verilmesidir.
Soru 25:Cenaze Ödeneği Tutarı Değişiyor mu? Evet değişiyor.
SSK ve Bağ-Kur sigortalıları için mevcut durumda 247,43 YTL olan
cenaze ödeneği miktarı yeni düzenleme ile 608 YTL’ye yükseltilmekte.
Soru 26: Emzirme Ödeneği Hangi Durumlarda Kimlere ve Ne Tutarda
Ödenecek?
Mevcut uygulamada sadece çalışan SSK’lılar için 50 YTL olarak
ödenmekte olan emzirme ödeneğinin kapsamı yeni düzenleme ile
genişletiliyor. Emzirme ödeneği Bağ-Kur’luları da kapsayacak şekilde;
sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması
nedeniyle sigortalı erkeğe, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya
aylık alan kadına ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı
olmayan eşine verilecek. Emzirme ödeneği her çocuk için yaşaması
şartıyla doğum tarihinde geçerli olan asgarî ücretin üçte biri
tutarında (203 YTL).
Soru 27: Sağlık Hizmetlerinden Yararlanmam İçin Şartlar Nelerdir?
Mevcut uygulamada Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için; SSK
sigortalılarının kendisine 90 gün, Bakmakla yükümlü oldukları kişilere
120 gün, Bağ-Kur sigortalıları için 240 gün olan hastalık
sigortasından prim ödeme şartı, Yeni düzenleme ile 30 güne indirildi.
Yani, yeni düzenlemeyle 30 gün prim ödeyen herkes ve bakmakla yükümlü
oldukları kişiler sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek.
Soru 28: Sağlık Hizmetlerinin Özelleştirileceği ve
Ücretlendirileceği Söyleniyor. Sağlık Hizmeti Paralı mı Olacak?
Genel sağlık sigortasında sigortalılar esas itibariyle herhangi bir
ücret ödemeden sözleşmeli sağlık kuruluşlarından yararlanabilecekler.
Ancak; kamu sağlık kuruluşları, standart hizmetler dışında kalan
otelcilik hizmeti ve öğretim üyesi ücreti için ilave ücret
alabilecekler. Sözleşmeli özel sağlık kuruluşları ise belirlenen sınır
dahilinde ilave ücret alabilecekler. Acil hallerde sözleşmesiz sağlık
kuruluşlarına yapılan müracaatlarda, tedavi bedelleri Kurumca
karşılanacak. Bu durumda, sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık kuruluşları
ilave ücret alamayacaklar.
Soru 29: Bağ-Kur’luyum. Borcum Olduğunda Sağlık Hizmeti Alabilecek
miyim?
Mevcut uygulamada, prim borcunuzun olması halinde sağlık hizmetinden
kendiniz ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler yararlanamamakta.
Yapılan düzenleme ile 30 günlük borcunuzun olması sağlık hizmeti
almanıza engel teşkil etmeyecek. Primlerin ödeme süresi ile ilgili
yapılan düzenleme sebebiyle 3 aya varan süre içerisinde kendiniz ve
bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerin sağlık hizmetlerinden
yararlanabilmeleri mümkündür. Ayrıca, 18 yaşından küçük çocuklarınız
borcunuzla bağlantılı olmaksızın sağlık hizmetlerinden
yararlandırılacak.
Soru 30: Sağlık Hizmetlerinden Hangilerine Katılım Payı Ödeyeceğim?
Yeni düzenleme ile mevcut uygulamaya paralel olarak; ayakta
tedavilerde hekim ve diş hekimi muayenesinde, ortez, protez,
iyileştirme araç ve gereçleri ile ayakta tedavide sağlanan ilaçlardan
katılım payı alınması öngörülüyor.
Soru 31: İşsizim ve Hiçbir Yerden Gelirim Yok. Yasa Çıktığında
Sağlık Hizmetinden Yararlanabilecek miyim? Primlerimi Kim Ödeyecek?
Yeni düzenleme ile; aile içinde kişi başı geliri asgari ücretin üçte
birinden (203 YTL’den) az olanların genel sağlık sigortası primleri
devlet tarafından karşılanacaktır.
Soru 32: Her Türlü Sağlık Kuruluşuna Gidebilecek miyim?
Sigortalılar sözleşmeli kamu ve özel sağlık hizmeti sunucularından
istediklerine müracaat edebilecekler. Kaldı ki acil hallerde
sözleşmesiz sağlık kuruluşlarına da gidilebilecek.
Soru 33: 25 Yaşından Büyük Kız Çocuğuyum. Babamdan Dolayı Sağlık
Hizmetinden Yararlanıyorum. Kanun Yürürlüğe Girdiğinde Sağlık
Hizmetinden Yararlanmaya Devam Edebilecek miyim?
Yeni düzenleme ile sağlık sigortası bakımından bakmakla yükümlü olunan
çocukların en fazla 25 yaşına kadar bu haklardan yararlanacağı
öngörülmekle birlikte, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sağlık
yardımlarına müstahak olanların durumlarında değişiklik olana kadar
mevcut haklarının verilmesine devam edilecek.
Soru 34: 18 Yaşından Küçük Olan Herkes Sosyal Güvenlik Kapsamına
Alınacak mı?
Evet, 18 yaşından küçük çocuklar, anne veya babalarının sigortalı olup
olmadığına bakılmaksızın sosyal güvenlik kapsamında olacaklar ve
sağlık yardımlarından yararlanacaklar.
Soru 35: Kadın Esnaf Doğum Yaparsa İş Göremezlik Parası Alacak
mı?
Esnaf kadınlarımıza bu Kanunla ilk defa doğum öncesi ve doğum
sonrasında iş göremezlik ödeneği verilmesi imkanı getirildi.
Soru 36: İş Kazası, Hastalık ve Doğum Gibi Hallerde Ödenen İş
Göremezlik Ödeneği Azaltılıyor mu?
Hayır, azaltılmıyor. Halen bu durumlarda ödenen miktarlar aynen
korunmakta. Diğer taraftan, Bağ-Kur’lu sigortalılara da iş kazası ve
doğum hallerinde iş göremezlik ödeneği verilmesi hakkı getiriliyor.
Soru 37: Protez, İyileştirme Araç ve Gereçleri İçin Ödeme Yapacak
mıyım?
Mevcut uygulamada sigortalılardan protez, ortez, iyileştirme araç ve
gereçleri için belli miktarlarda katılım payı alınmaktadır. Yeni
düzenleme ile bu konuda herhangi bir değişiklik yapılmamış olup, söz
konusu hizmetlerden katılım payı alınmaya devam edilecek.
Soru 38: Terörle Mücadele Kanununa Göre Aylık Alanların Yeniden
Kamu Görevlisi Olarak Çalışmaya Başlamaları Halinde Aylıkları
Kesilecek mi?
Bu durumdakilerin tekrar kamuda görev almaları halinde aylıkları
kesilmekte idi. Yeni yapılan düzenleme ile kamuda çalışmaları halinde
de aylıklarının kesilmemesi imkanı getirildi.
Soru 39: Emekli İkramiyelerinin Tahville yada Taksitler Halinde
Ödeneceği Doğru mu?
Hayır. Emekli ikramiyeleri 5434 sayılı Kanundaki usulle ödenmeye devam
edilecek.
Soru 40: İsteğe Bağlı Sigortaya Devam Eden Kadın Sigortalı Eşinden
Dolayı Sağlık Yardımından Yararlanamayacak mı?
Mevcut uygulamada, isteğe bağlı sigortalıların sağlık yardımlarından
yararlanamamaları önemli bir eksiklikti. Yeni düzenlemeyle isteğe
bağlı sigortalılara sağlık primi ödemek koşuluyla sağlık hizmetinden
yararlanma hakkı getirildiğinden, kendi sigortalılığı sebebiyle sağlık
hizmetinden yararlanacak isteğe bağlı sigortalıların, eşlerinden
dolayı sağlık hizmeti almalarına gerek kalmayacak.
Soru 40: Yüzde 55 Oranında Sakatım ve Halen Vergi İndiriminden
Yararlanmak Suretiyle SSK’lı Olarak Çalışıyorum. Yeni Kanunla
Benim Emekli Olma Şartlarım Değişiyor mu?
Yeni düzenlemede; Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı
olanlardan, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananların
emekli olma şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmamış ve müktesep
haklar korunmuştur.
Soru 41: İsteğe Bağlı Sigortaya Devam Eden Kadın Sigortalı Eşinden
Dolayı Sağlık Yardımından Yararlanamayacak mı?
Mevcut uygulamada, isteğe bağlı sigortalıların sağlık yardımlarından
yararlanamamaları önemli bir eksiklikti. Yeni düzenlemeyle isteğe
bağlı sigortalılara sağlık primi ödemek koşuluyla sağlık hizmetinden
yararlanma hakkı getirildiğinden, kendi sigortalılığı sebebiyle sağlık
hizmetinden yararlanacak isteğe bağlı sigortalıların, eşlerinden
dolayı sağlık hizmeti almalarına gerek kalmayacak.
Soru 42: Yüzde 55 Oranında Sakatım ve Halen Vergi İndiriminden
Yararlanmak Suretiyle SSK’lı Olarak Çalışıyorum. Yeni Kanunla
Benim Emekli Olma Şartlarım Değişiyor mu?
Yeni düzenlemede; Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı
olanlardan,sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananların
emekli olma şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmamış ve müktesep
haklar korunmuştur.
Soru 43: Çiftçiyim. Benim Sigortalılığım Nasıl Olacak?
Yeni düzenleme ile; tarımsal faaliyette bulunanların, asgari ücretin
yarısı üzerinden prim (102 YTL) ödemek suretiyle 30 gün hizmet
kazanmaları ve sağlık hizmetlerinden yararlanmaları imkanı getirildi.
Soru 44: Yasayla Anne ve Babalara Ölüm Aylığı Bağlanması Hususunda
Bir Kolaylık Getiriliyor mu?
Yeni düzenleme ile, ölen sigortalıdan dolayı ana ve babalara aylık
bağlanması için eş ve çocuklardan artan hisse bulunması, her türlü
gelirlerinin asgari ücretin net tutarından az olması ve gelir/aylık
almaması şartları getirildi.
Ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde artan hisse koşulu
aranmayacak. Mevcut uygulamada, SSK sigortalılarının ana ve babalarına
ölüm aylığı bağlanabilmesi için sigortalının öldüğü tarihte eş ve
çocuklardan artan hisse bulunması koşulu aranmakta idi. Yeni düzenleme
ile artan hissenin sonradan oluşması halinde de ana ve babaya aylık
bağlanması imkanı getirildi.
Soru 45: Bu Kanundan Sonra Değişik Statülere Tabi Çalışanların
Hizmetleri Nasıl Birleştirilecek?
Kanunun yürürlük tarihinden sonra birden fazla statüye tabi olarak
geçen hizmetler, yaşlılık sigortası bakımından; en fazla hizmetin
geçtiği statü hükümleri esas alınmak, ölüm ve malullük hallerinde ise,
son statü hükümleri uygulanmak suretiyle birleştirilecek.
Soru 46: İşsizlik Ödeneği Almaktayım. Genel Sağlık Sigortası Beni
Kapsama Alıyor mu? Primlerimi Nasıl Ödeyeceğim?
İşsizlik ödeneği alanlar da genel sağlık sigortası kapsamında olup,
sağlık sigortası primleri Türkiye İş Kurumu tarafından ödenecek.
Soru 47: Kanun Şehitlerin Anne ve Babalarına Aylık Bağlanmasına
İlişkin Şartlarda Herhangi Bir Değişiklik Getiriyor mu?
Emekli Sandığı Kanunundaki şehit anne ve babalarına aylık bağlama
koşulları aynen korunduğundan herhangi bir değişiklik söz konusu
değil.
Soru 48: Devlet Memurlarında da Maluliyet İçin Sigortalılar Gibi
Sadece % 60 Oranında Çalışma Gücü Kaybı mı Aranacak?
Hayır, devlet memurları vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte
kazanma gücünü kaybetmiş olmaları halinde de malul sayılacaklar.
Soru 49: Memuriyet Görevime Sakatlık Kontenjanından Atanmadığım
İçin Özürlülere İlişkin Haklardan Yararlanamıyordum.Yeni Yasa Bu
Konuda Bir Kolaylık Getiriyor mu?
Evet. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olanlardan,
göreve başlamadan önce alınmış, en az % 40 oranında özürlü olduklarını
gösterir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile en az yüzde 40 oranında
doğuştan özürlü olduklarını belgeleyenler yeni düzenleme ile 15 yıl
hizmet ile yaşlılık aylığından yararlanacaklar.
Soru 50: Yeşil Kartlılar, Kanun Yürürlüğe Girdikten Sonra Sağlık
Hizmetlerinden Faydalanmaya Devam Edecekler mi?
Yeşil kartlılar Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 2 yıl
süreyle sağlık hizmetlerinden faydalanacaklar. 2 yılın sonunda ise
primleri devlet tarafından ödenmek suretiyle genel sağlık
sigortasından yararlanmaya devam edecekler. |
